کوئل یا کویل در خودرو چیست؟

کوئل یا کویل در خودرو چیست؟

ادمین 4 دیدگاه

کوئل چیست؟

جریان برقی که از سوییچ برای سیستم جرقه زنی ارسال می‌گردد در اولین مرحله وارد کوئل میشود. کوئل یک ترانسفورماتور افزاینده می‌باشد که می‌تواند ولتاژ باتری را که در حدود ۱۲ ولت است را به ولتاژ های بسیار بالا ( در حدود ۲۰ هزار و یا ۴۰ هزار ولت و یا حتی بیشتر)تبدیل نماید. زیرا برای عمل جرقه زنی در سر شمع‌ها نیاز به ولتاژ های خیلی بالا می‌باشد.

ترانسفورماتور از یک هسته آهنی و دو سیم پیچ تشکیل شده گردیده. با عبور جریان الکتریکی از سیم پیچ اولیه در اطراف آن یک میدان مغناطیسی ایجاد می‌گردد. این میدان مغناطیسی بر روی سیم پیچ ثانویه تاثیر گذاشته و درون آن یک جریان الکتریکی القا می‌نماید. مقدار ولتاژ و آمپر این جریان بستگی به تعداد حلقه های سیم پیچ ها دارد.

برای القای جریان الکتریکی در سیم پیچ ثانویه لازم است که شار مغناطیسی تغییر نماید و یا به عبارتی دیگر لازم است که جریان عبوری از سیم پیچ اولیه از نوع AC باشد. در صورتی که میدانیم جریان برقی که توسط باتری تولید می گردد و از طریق پیچ وارد سیم پیچ شده از نوع جریان DC میباشد. برای حل این مشکل انتهای مسیر سیم پیچ اولیه از کوئل خارج شده و به سمت دلکو می‌رود. درون دلکو ۱ پلاتین و خازن دلکو وجود دارد که با قطع و وصل نمودن جریان جریان مستقیم را به جریان متناوب(AC) تبدیل می نماید.

کوئل نیز به عنوان یک ترانسفورماتور افزاینده دارای یک هسته آهنی و دو سیم پیچ می باشد. سیم پیچ ثانویه از یک سیم نازک با روکش لاکی ساخته شده است که دارای هزاران دور می باشد و بر روی هسته آهنی پیچیده شده است. این سیم پیچ به عنوان سیم پیچ داخلی می باشد.

سیم پیچی اولیه نیز از سیمی ضخیم‌تر تهیه شده است و دارای صدها دور بوده و بر روی هسته و سیم پیچ ثانویه بسته می‌شود. این سیم پیچ به عنوان سیم پیچ بیرونی می‌باشد. هسته کوئل نیز به صورت ورقه‌های لایه‌ای ساخته شده است تا از ایجاد جریان های گردابی (تلف شونده) جلوگیری کند.

بنابراین با توجه به این که تعداد دور سیم پیچ ثانویه بیشتر از تعداد سیم پیچ اولیه است کوئل به عنوان یک ترانسفورماتور افزاینده است و می‌تواند ولتاژ ضعیف مدار اولیه را به ولتاژ بالا در مدار ثانویه تبدیل نماید.

همچنین در نظر داشته باشید که مدار اولیه شامل مسیری است که از باتری و سوئیچ وارد سیم پیچ گردیده است و ادامه آن به پلاتین و خازن دلکو که در انتهای سیم پیچ قرار گرفته است ختم می شود. مدار ثانویه نیز شامل سیم پیچ ثانویه کوئل،دلکو،وایرها و شمع ها می باشد.

با کمی دقت متوجه خواهید شد که در قسمت بدنه بالای کوئل، دوقطب وجود دارد که یکی از قطب ها مثبت و دیگری منفی است. این دو قطب دو سر سیم پیچ اولیه هستند، که قطب مثبت آن محل جریان برق به سمت باتری و سوئیچ می‌‌باشد. قطب منفی نیز به سمت پلاتین و خازن دلکو می‌رود. جریان در سیم پیچ اولیه در اثر قطع و وصل پلاتین به جریان متناوب AC تبدیل می‌گردد.

در ضمن هنگام بستن این قطبها، بایستی دقت کرد،زیرا جابجا بستن قظب ها باعث افت توان موتور در حدود ۱۵ الی ۳۰ درصد می شود.

در ضمن در وسط قسمت بالایی بدنه دلکو یک خروجی جریان برق فشار قوی وجود دارد که انتهای سیم پیچ ثانویه است. جریان ولتاژ بالای تولید شده در سیم پیچ ثانویه از این طریق و توسط یک کابل فشار قوی (وایر) به سمت دلکو  می رود. همچنین لازم به ذکر است که معمولاً ابتدای سیم پیچ ثانویه به بدنه کوئل نصب می شود.

مواردی که برای مراقبت از کوئل باید رعایت کرد

حساس ترین قسمت کوئل سیم پیچ های آن است بنابراین هر عاملی که به سیم پیچهای کوئل آسیب بزند می‌تواند باعث سوختن کوئل گردد.

1- وجود هرگونه رطوبت در داخل کوئل می تواند باعث اتصال کوتاه بین سیم پیچ های آن و سوختن کوئل گردد.

2- عبور جریان اضافی از داخل سیم پیچ ها می تواند باعث ذوب شدن سیم پیچ ها و سوختگی آنها گردد بنابراین اگر آفتامات وظیفه خود عمل نکند و باتری بیش از حد شارژ گردد امکان سوختگی کوئل وجود دارد.

3- وجود اکسیدگی در سر کابلها و قطب‌های کوئل هم باعث خوردگی و از بین رفتن آنها می گردد و به صورت یک عایق عمل نموده و باعث افت توان کوئل می گردد.

5- همچنین اشتباه متصل کردن قطبهای کوئل باعث افت توان و عملکرد نامناسب آن می گردد.

تست تشخیص سوختگی کوئل:

 اگر اهم متر مقاومتی کمتر از مقاومت کوئل سالم نشان دهد.دلیل بر نیم سوز بودن آن (کوئل) می باشد.

تست عملکرد کوئل:

برای انجام این تست ابتدا درب دلکو باز کرده و در حالتی که سوئیچ باز است و در دهانه پلاتین در وضعیت بسته قرار گرفته است،کابل خروجی کوئل (وایر) که ولتاژ بالا است را از سر دلکو باز کرده و به فاصله چند میلی متری بدنه نگه می داریم. در این وضعیت دهانه پایین را توسط یک پیچ گوشتی با دستان عایق از هم باز می کنیم،اگر کوئل سالم باشد باید بین وایر خروجی کوئل و بدنه جرقه ایجاد شود.اگر این جرقه آبی یا بنفش بوده نشانه سلامت کوئل است و اگر جرقه قرمز یا قهوه ای بود، دلیل بر نیم سوز بودن آن است. عدم ایجاد جرقه نیز دلیل بر خرابی و سوختن کامل کوئل است.

تست مدار ثانویه:

با عبور جریان ولتاژ بالا از درون سیم پیچ ثانویه لازم است که این سیم پیچ با استفاده از برق شهری (۲۲۰ ولت) و لامپ ۲۲۰ ولت چک شود. در این حالت یک قطب برق شهر به سر خروجی کوئل و قطب دیگر برق شهری را به بدنه کوئل متصل می کنیم.روشن شدن لامپ در این وضعیت بیانگر اتصال بدنه می باشد.

تست مدار اولیه:

از آنجایی که از سیم پیچ اولیه کوئل جریان با ولتاژ پایین (۱۲ ولت) عبور می نماید برای تست آن نیز از یک لامپ ۱۲ ولتی استفاده می نماییم. در حالت باز بودن سوئیچ اگر یکی از پایه‌های این لامپ به بدنه کوئل و پایه دیگر لامپ را به یکی از قطبهای کوئل متصل گردد، لامپ باید روشن نشود. زیرا روشن شدن آن به معنای وجود اتصال کوتاه در سیم پیچ اولیه کوئل است.

به مکالمه بپیوندید
  1. blank
  2. blank

4 نظر

  1. این مقاله خیلی برای من آموزنده بود .
    سوالی که برایم مطح شد این هست که آیا کوئل در ماشین های سواری امروزی ( بنزینی – هیبریدی ) هنوز به کار برده میشه ؟ یعنی این قطعه با قطعه دیگری جابجا نشده یا همچنان در هر نوع خودرو سواری وجود دارد ؟
    وقتی موتور پیکان را نگاه می کنم به خوبی کوئل را میشه پیدا کرد اما در موتور 405 نمی توانم کوئل را پیدا کنم .

    1. سلام کمال جان. در خصوص خودروهای هیبریدی اطمینان ندارم اما هرجا که نیاز به جرقه زنی برای احتراق باشه باید کوئل هم باشه چراکه نیاز به برق با ولتاژ بالا هست تا به شمعها برسه.

      قطعه که شما میگید اسمش دلکو هست و در خودروهای قدیمی استفاده میشد. دلکو در خودروهای قدیمی برق قوی تولید میکرد و به کوئل ارسال میکرد. اما تو خودروهای جدید تولید برق مستقیم توسط کوئل انجام میشه و دلکو حذف شده.

  2. ادمین جان سپاس گزارم از اینکه جواب سوال من را دادید .
    ادمین عزیز در خصوص دودی کردن شیشه پژو 405 و اینکه چه ابزاری نیاز داریم و اصطلاحات شیشه دودی تایوانی و .. مطلب آموزشی می گذارید ممنون میشم .

  3. نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بلاگ دکی کارز